تالاب
تالابها محیطهایی هستند که مشخصاتشان چیزی میان خشکی و دریا است. تالابها ممکن است همواره دارای آب باشند یا اینکه گاه خشک و گاه آبدار باشند. برخی تالابهای نزدیک دریا با جزر و مد تغییر وضعیت میدهند.
مشخصه اصلی تالابها ماندگاری نسبی آب در آنها است. آب تالابها ممکن است شور باشد یا شیرین.
کنوانسیون رامسر معاهدهای بینالمللی است که در ۱۹۷۱ امضا شدهاست به منظور حفظ و نگهداری تالابها میباشد. در این کنوانسیون فهرستی از تالابهای مهم جهان نیز تهیه شده که به «فهرست رامسر» شهرت دارد. در این فهرست بریتانیا با ۱۶۴ تالاب از لحاظ تعداد و کانادا با ۱۳۰ هزار کیلومتر مربع تالاب، از لحاظ وسعت رکورددار است. مقر دائمی کنوانسیون در گلند، سوئیس است
- باتلاق (swamp) زمینهای آبدار یا خیس پر از گیاه و درخت.
- مانداب یا هور (marsh) با آبی راکد و باز و گیاهان کوتاه بیشتر از جنس علف و نی.
- خلاش (bog یا muskeg) آبگیری است که رستنیهای آن پوسیده باشد.
- خلنگزار (Moorland و Heath) تالابهایی به شکل خارستان.
- لشاب (fen) تالابی نیزاری است که آب آن از گیاه آکنده شده و هوای کمی میگیرد.
- تالابهای مصنوعی که برای سیلگیری رودخانهها و دریاها درست میشود، مانند پروژههای چاهنیمه در سیستان.
- آببندان گونهای از تالابهای مصنوعی ساخته دست بشر برای پرورش ماهی و ذخیره آب.
در واقع نقش این زیستبومهای آبی در چرخه حیات، دولتمردان را برآن داشته است تا با اعتراف به اشتباه خود در تبدیل اراضی تالابی به اراضی کشاورزی و غیر آن، این اراضی را دوباره به حالت تالابی بازگردانند تا از منافع بیشمار آن بهرهمند شوند. تبدیل 800هزار هکتار از اراضی تالابی شبه جزیره فلوریدا به اراضی کشاورزی که 40 سال پیش اتفاق افتاد، پس از 30 سال دولتمردان را به صرافت انداخت تا با صرف 250میلیون دلار، یک چهارم از این ارضی را به حالت اولیه آن بازگردانند؛ روندی که همچنان با صرف هزینه فراوان ادامه دارد؛ چرا که با پیشرفت علم و دانش، هر روز بخشی از فواید تالابها آشکار میشود.
این مقدمه کوتاهی است که دکتر مسعود باقرزاده کریمی، کارشناس مسئول تالابهای سازمان حفاظت محیطزیست درباره تالابها بیان میکند تا تصویری کلی از اهمیت تالابها را به نمایش بگذارد. این پژوهشگر پرسابقه تالابها که به مناسبت روزجهانی تالابها به پرسشهای همشهری پاسخ میداد افزود: کشورهایی که به درجه بالایی از علم و دانش دست یافتهاند میکوشند رفتارهای نادرست با طبیعت را اصلاح کنند؛ احیای تالابها نمونه بارز این رویکرد مبتنی بر علم است. همچنانکه ژاپن که 13 سال بعد از کشور ما به عضویت کنوانسیون رامسر درآمد «تالابهای بینالمللی کوشیرو » را که به اراضی کشاورزی تبدیل شده بود احیا و با احداث مرکز بینالمللی در کنار آن، این تالابها را به تالابهایی با ارزش جهانی تبدیل کرد. به گفته وی قرار است تالاب انزلی با امضای پیمانی با تالابهای کوشیرو خواهرخوانده شود.
تالابهاي ايران در جنوب غربي آسيا و جنوب نيمكره شمالي محل زيست بيش از 140 گونه پرنده مهاجر و بومي است كه 30 % از پرندگان ايران را تشكيل ميدهد. اينامر به دليل دارا بودن مواد غذايي فراوان، امنيت، پناهگاه و شرايط آب و هوايي مناسب است كه سبب شده 63 گونه پرنده در تالابهاي ايران جوجهآوري كنند و 77 گونه فصل زمستان و پاييز را در آنها سپري كنند. در حال حاضر حدود يك تا دو ميليون پرنده آبزي و كنار آبزي در تالابهاي ايران زمستانگذراني ميكنند. همچنين 20 گونه پرنده در خطر انقراضي كه در ايران زندگي ميكنند، 6 گونه آبزي بوده و در تالابهاي ايران به سر ميبرند .
|
تالابهاي ايران در جنوب غربي آسيا و جنوب نيمكره شمالي محل زيست بيش از 140 گونه پرنده مهاجر و بومي است كه 30 % از پرندگان ايران را تشكيل ميدهد. اينامر به دليل دارا بودن مواد غذايي فراوان، امنيت، پناهگاه و شرايط آب و هوايي مناسب است كه سبب شده 63 گونه پرنده در تالابهاي ايران جوجهآوري كنند و 77 گونه فصل زمستان و پاييز را در آنها سپري كنند. در حال حاضر حدود يك تا دو ميليون پرنده آبزي و كنار آبزي در تالابهاي ايران زمستانگذراني ميكنند. همچنين 20 گونه پرنده در خطر انقراضي كه در ايران زندگي ميكنند، 6 گونه آبزي بوده و در تالابهاي ايران به سر ميبرند . |